03 JULI 2014 | TEKST: VALERIE DONSWIJK | FOTOGRAFIE: JARNO KRAAYVANGER

Roeicoach door weer en wind

Als je als roeier tegen een andere roeier zegt dat Jan Upmeijer je coach is kun je rekenen op een bewonderende blik. In de roeiwereld heeft Jan een grote naam opgebouwd. Hij coachte talenten bij verschillende roeiverenigingen in Nederland. Desondanks blijft hij bescheiden. Als we hem vertellen dat hij wel eens de Johan Cruijff van het roeien wordt genoemd, wil hij daar niets van weten. “Dat kan niet, want ik ben zelf geen toproeier geweest. Al die kreten, daar geef ik niks om.”

Naam: Jan Upmeijer
Leeftijd: 78
Woont in: Berkum
Zwols bloed?: Geboren in Gorssel, Zwollenaar sinds 1968
Houdt van: het geven van rondleidingen in de oude molen, de Passiemolen, bij het PEC Zwolle stadion 
Beroep: voormalig typograaf en oud-eigenaar van drukkerij Upmeyer
Passie: roeiers coachen

Al vijftig jaar loopt Jan mee in de roeiwereld en coachte hij bij verschillende roeiverenigingen. De Zwolsche Roei- en Zeilvereeniging (ZRZV), met het clubgebouw aan de Holtenbroekerdijk, is sinds 1968 de thuisbasis van de coach. Ondanks zijn leeftijd staat én fietst hij zo’n vier dagen in de week langs het Zwarte Water, volgens Jan het mooiste roeiwater van Nederland, om roeiers te trainen. Hij richt zich vooral op jonge talenten. Momenteel coacht hij ZRZV-lid Laura, die in de twintig is. “Het is zo fijn om iets op te bouwen, want als je het goed doet kun je iemand veel leren. Ik coach nu via een methode waarbij de roeiers in acht dagen twee keer anderhalf uur trainen. En dat is zwaar.”

Zelf begon hij met roeien in Groningen, aangestoken door zijn vader. “Toen ik medicijnen ging studeren sloot ik me aan bij de Groningse studentenroeivereniging Aegir. Daar ging ik wedstrijdroeien (dagelijks trainen om wedstrijden te roeien op nationaal niveau, red.), al noem ik het zelf raceroeien. Na drie jaar werd ik gevraagd om te coachen, ik wist er niets van maar het leek me leuk. Met mijn studie ben ik al snel gestopt. Dat werd niets. Ik had het veel te druk met roeien.”



roeicoach Zwolle
Slimme roeier is op toekomst voorbereid

Upmeijer noemt zichzelf dan ook een slecht voorbeeld voor zijn jonge pupillen als het gaat om studeren. “Ik zeg altijd: de studie gaat voor alles. Aan het begin van het seizoen geef ik mijn rijtje van zes trainingsregels door en regel nul is: studie gaat voor. Het is zelfs zo dat als ze met kerst een slecht rapport hebben, ik er mee stop. Maar ik kan met trots zeggen dat in al die jaren van alle roeiers die ik onder mijn hoede had, er slechts één is gestopt. En die heeft het later alsnog gehaald. Wanneer iemand een goede roeier is? Dat is de moeilijkste vraag die je kunt stellen. Een goede roeier zijn hangt ook samen met of je je tijd goed in kunt delen. Je moet slim zijn en je trainingen kunnen combineren met je studie, vrije tijd en tijd met je geliefde. En dat kan niet iedereen.” 

"Als ze met Kerst een slecht rapport hebben, stop ik ermee!" 
CV Roeien
Als we het curriculum vitae van Jan zouden uittypen zou de lezer nog lang naar beneden moeten scrollen. Jan heeft zijn sporen bij verschillende roeiverenigingen in Nederland verdiend, waaronder Skadi in Rotterdam waar hij als coach werd gevraagd toen zij lucht kregen van Jans verhuizing van Groningen naar Rotterdam. Die laatste stad verruilde hij in 1968 voor Zwolle, om te gaan werken bij de drukkerij waar hij later ook eigenaar van werd. “Toen Nico Rienks, één van mijn pupillen in Zwolle, in 1978 naar Amsterdam ging om te studeren vroeg hij: hoe gaan we nu verder? Waarop ik zei: ik ga wel mee. Drie keer in de week was ik in Amsterdam bij roeivereniging Okeanos om hem en mijn andere pupil Henk Jan Zwolle te coachen, die inmiddels ook in Amsterdam studeerde. Ik was één van de eersten in Nederland met zo’n telefoonkoffer. Een hartstikke zwaar ding. Die stond in de auto, zodat ik contact kon houden met mijn bedrijf. Uiteindelijk won Henk Jan in 1984 goud in de dubbel twee (twee roeiers met beide twee riemen, red.) op het WK-senioren B tot en met 23 jaar (een aparte klasse in de roeisport, red.) in Kopenhagen.” Jan droeg de coaching van de heren over aan de bond en beiden wonnen daarna verschillende medailles op Olympische Spelen. Ook zat Jan in het bestuur van de KNRB en was één van de eerste leden van de commissie toproeien. Het zijn slechts grepen uit zijn lange geschiedenis in de roeisport. Als we naar hoogtepunten vragen, wil Jan er niet te diep op ingaan. “Al dat opgeprikte gedoe is niets voor mij. Het gaat om de sport en de mensen. Wat Nico Rienks heeft bereikt, heeft hij zelf gedaan. Ik heb overal toppers gehad, maar die zijn daarna ook door anderen gecoacht.”

roeicoach Zwolle
Spanning
Zelf roeit Jan niet meer. “Na mijn twee jaar in Groningen heb ik niet meer op hoog niveau geroeid. Als ik zou willen zou het nog kunnen, maar de laatste keer is alweer vijf jaar geleden. Coachen is veel leuker!” Hoewel Jan al vijftig jaar in de roeisport meedraait geeft hij toe nog voor elke training gespannen te zijn. “Die spanning is er altijd, dan vraag ik me af of de oefening die ik in gedachten heb goed zal gaan. En voor wedstrijden ben ik net zo gespannen als de roeier zelf.”
Gemotiveerd tot op het bot

Roeiers coachen betekent veel buiten zijn en langs de waterkant meefietsen. Door weer en wind. “Regen deert me niet. Ik heb roeiers zelfs wel eens met sneeuw het water op laten gaan. Het enige moment dat we niet het water op gaan is als er ijs ligt. Want ja, dan kun je niet roeien. Ik ben nog erger dan die roeiers, ik ga altijd door.” Het liefst werkt Jan met studenten. “Mensen die niet meer studeren en al werken zijn ouder en daar zitten soms eigenwijze mensen bij. Studenten zijn ontzettend gemotiveerd. Ze willen raceroeien, daar hebben ze wat voor over en dus luisteren ze. Met de jeugd kun je iets opbouwen, dat is fijn. Het geeft me voldoening als iemand zegt dat ‘ie het leuk vindt om te roeien of als een wedstrijd goed gaat. Maar mensen die slordig zijn coach ik niet. Ik wil wel resultaat zien, er moet iets gebeuren. Dat is een beloning voor de roeier, maar ook voor mij. Het is namelijk heerlijk om ontwikkeling te zien. Om iemand van nul naar tien te brengen.” 



roeicoach Zwolle
"Zelfs met sneeuw gaan we het water op!" 
DEEL:

Plaats een bericht



CAPTCHA Image
Reload Image



6 Reacties